Van de week bekeek ik de eerste aflevering van de docu-serie The Enfield Poltergeist, een van de bekendste en meest controversiële poltergeistgevallen, die plaatsvond in een rijtjeshuis in Noord-Londen tussen 1977 en 1979. Het verhaal kreeg destijds veel media-aandacht en werd later de inspiratie voor boeken, films en tv-series, zoals The Conjuring 2. De belangrijkste getuigen van de vermeende poltergeistactiviteit waren de alleenstaande moeder Peggy Hodgson en haar vier kinderen, vooral de 11-jarige Janet, die beweerden te worden bezeten door de geest van een oude man genaamd Bill.

Poltergeists zijn vermeende bovennatuurlijke verschijnselen die zich uiten door het verplaatsen, gooien of breken van voorwerpen, het maken van geluiden of het beïnvloeden van mensen. Hoewel sommige mensen geloven dat poltergeists echte geesten of entiteiten zijn, zijn er veel redenen om aan te nemen dat de meeste poltergeistverhalen het resultaat zijn van bedrog, misleiding, suggestie of psychologische factoren.

De Enfield poltergeist werd onderzocht door verschillende paranormale onderzoekers, zoals Maurice Grosse en Guy Lyon Playfair, die lid waren van de Society for Psychical Research. Zij beweerden dat ze getuige waren van tal van onverklaarbare gebeurtenissen, zoals meubels die bewogen, objecten die door de lucht vlogen, stemmen die uit de lucht kwamen, water dat uit de muren spoot en Janet die boven haar bed zweefde. Zij namen ook foto’s, geluidsopnames en video’s om hun beweringen te ondersteunen.

Echter, veel sceptici en critici hebben de authenticiteit en de geldigheid van de Enfield poltergeist in twijfel getrokken. Zij hebben verschillende redenen aangevoerd waarom het geval waarschijnlijk een hoax was, of op zijn minst sterk overdreven. Enkele van deze redenen zijn:
– De twee zussen, Janet en Margaret, gaven toe dat ze sommige van de poltergeisteffecten vervalst hadden, zoals het gooien van voorwerpen, het maken van geluiden of het buikspreken. Zij zeiden dat ze dit deden uit verveling of om de onderzoekers te testen, maar dat sommige dingen echt waren. Sommige gelovigen accepteerden deze verklaring, maar anderen vonden het een zwak excuus om hun bedrog te verbergen.
– Een klassieke foto van Janet die boven haar bed zweeft, zou gemakkelijk kunnen worden verklaard door Janet die op haar bed sprong. Er zijn veel aanwijzingen dat ze niet in de lucht zweefde, zoals de positie van haar lichaam, haar haar en haar gezichtsuitdrukking. Bovendien was er geen onafhankelijke getuige van deze gebeurtenis, alleen de onderzoekers en de familie.
– De geest van de oude man, Bill, die Janet bezat, toonde een ongewone interesse in menstruatie. Dit is niet iets wat men zou verwachten van een oude man, maar wel van een jong meisje. Er zijn ook veel twijfels over de oorsprong en de identiteit van Bill, die beweerde te zijn gestorven in het huis, maar wiens verhaal niet overeenkwam met de historische gegevens.
– Getuigen zijn notoir onbetrouwbaar. Getuigen in de Enfield poltergeistzaak waren onder meer een politieagente die zweerde dat ze een stoel over de vloer zag bewegen. Er is echter veel onderzoek gedaan naar de onbetrouwbaarheid van getuigenverklaringen, en hoe ze kunnen worden beïnvloed door suggestie, verwachting, geheugenvervorming of sociale druk.
– Er zijn veel alternatieve verklaringen voor de poltergeistverschijnselen, zoals natuurlijke oorzaken, psychologische factoren, aandacht zoeken, fantasie, hypnose of massahysterie. Er is geen overtuigend bewijs dat de poltergeistverschijnselen een paranormale oorsprong hadden, of dat ze niet konden worden gereproduceerd door normale middelen.

Samenvattend kan worden gesteld dat de Enfield poltergeist een van de meest beroemde, maar ook een van de meest twijfelachtige poltergeistgevallen is. Er zijn veel redenen om te geloven dat 90% van de verhalen nep waren, of op zijn minst sterk overdreven. De echte mysteries zijn niet de poltergeists, maar de mensen die ze rapporteren of onderzoeken.