“Waarom is Pride nog nodig?”
Het is een vraag die ieder jaar weer opduikt. Meestal niet kwaad bedoeld, maar wel gebaseerd op de gedachte dat de strijd voor gelijke rechten inmiddels wel gestreden is. We mogen trouwen, we mogen kinderen opvoeden en discriminatie is bij wet verboden. Op papier lijkt er veel bereikt.
Maar de werkelijkheid vertelt een ander verhaal.
Afgelopen zaterdag werd de Pride in Berlijn overschaduwd door een dodelijke aanslag. Een dag die in het teken stond van liefde, vrijheid en jezelf mogen zijn, eindigde in verdriet. Dat zoiets juist tijdens een Pride-evenement gebeurt, laat zien dat haat nog altijd bestaat en dat zichtbaarheid voor sommigen blijkbaar nog steeds een doelwit is.
Ook buiten Europa staat de positie van lhbtiq+-mensen onder zware druk. In Rusland is de lhbtiq+-beweging verboden verklaard. Hongarije beperkt Pride en voorlichting steeds verder. Oeganda kent een van de strengste anti-homowetten ter wereld. En in delen van de Verenigde Staten staan rechten die jarenlang vanzelfsprekend leken opnieuw ter discussie.
Maar we hoeven niet eens zo ver over de grens te kijken.
In Nederland besloot de gemeente Oldebroek de Pridevlag niet langer bij het gemeentehuis te hijsen en het lokale lhbtiq+-beleid te schrappen. Sommigen zullen zeggen dat het “slechts een vlag” is. Maar een vlag is meer dan een stuk stof. Het is een signaal. Een boodschap aan inwoners dat zij welkom zijn, gezien worden en zichzelf mogen zijn. Juist daarom doet het ertoe wanneer zo’n symbool verdwijnt.
Zichtbaarheid is nooit bedoeld geweest om aandacht op te eisen. Het gaat erom dat niemand zich hoeft te verstoppen. Dat een jongen zonder angst de hand van zijn vriend kan vasthouden. Dat een meisje zonder schaamte over haar vriendin kan praten. Dat een transgender persoon niet eerst hoeft na te denken of een openbare ruimte wel veilig is.
Ik behoor tot een generatie die nog weet hoe het voelde om voorzichtig te moeten zijn. Om eerst de kamer te scannen voordat je iets persoonlijks vertelde. Om te twijfelen of collega’s, familie of vrienden je wel zouden accepteren. Dankzij mensen die vóór ons zichtbaar durfden te zijn, is er veel veranderd. Niet vanzelf, maar omdat zij hun nek uitstaken.
Juist daarom mogen wij nu niet denken dat het werk erop zit.
Vrijheid verdwijnt zelden in één keer. Meestal gebeurt dat stap voor stap. Een wet hier, een verbod daar, een vlag die niet meer welkom is, een evenement dat extra beveiliging nodig heeft. Pas achteraf zie je hoeveel terrein er ongemerkt verloren is gegaan.
Daarom blijf ik zichtbaar. Niet omdat ik iedere dag met een regenboogvlag wil zwaaien, maar omdat ik hoop dat een volgende generatie zich nooit meer hoeft af te vragen of ze zichzelf wel mag zijn.
Zichtbaarheid is geen provocatie.
Zichtbaarheid is een herinnering dat vrijheid onderhouden moet worden.
Elke dag opnieuw.
Dray Bosma 