Laatst plaatste ik in een Facebookgroep van verschillende scholen uit mijn geboortestad Den Helder een oude schoolfoto uit 1979. Oorspronkelijk was het een zwart-witfoto, maar ik had hem met behulp van AI laten inkleuren. Dat was verrassend goed gelukt. Ineens leek die verre schooltijd een stuk minder ver weg.

De reacties kwamen snel binnen: mensen herkenden zichzelf, wezen oude klasgenoten aan en haalden herinneringen op aan gebeurtenissen die ik allang vergeten was. Namen die tientallen jaren ergens in mijn geheugen lagen te sluimeren, doken plotseling weer op.

Wat me vooral opviel, waren de profielfoto’s naast de reacties.

Op de schoolfoto staan tientallen kinderen. Sommigen kende ik goed, anderen slechts van gezicht. Destijds waren we allemaal ongeveer even oud. Het leven lag nog voor ons. We maakten ons druk over huiswerk, gymles, voetbal op het schoolplein of wie naast wie in de klas mocht zitten. Van de toekomst hadden we geen idee.

Wanneer ik nu naar die reacties kijk, zie ik mannen en vrouwen van rond de zestig jaar oud. Mensen met grijs haar, leesbrillen, kleinkinderen of een naderend pensioen. Mensen die ooit gewoon die jongen of dat meisje op de foto waren. Dat blijft een vreemde gewaarwording.

In mijn herinnering zijn veel van die gezichten nauwelijks ouder geworden. Pas wanneer je de huidige profielfoto’s ziet, besef je hoeveel tijd er werkelijk verstreken is. Niet alleen voor hen, maar ook voor jezelf.

Ik vraag me af hoe het iedereen is vergaan. Welke dromen zijn uitgekomen? Welke plannen verdwenen onderweg? Wie vond precies wat hij of zij zocht? En wie kwam ergens totaal anders terecht dan ooit gedacht?

Op dat grasveld stonden toekomstige ouders, grootouders, vakmensen en ondernemers. Verpleegkundigen en ambtenaren. Misschien stonden er ook mensen tussen die de wereld hebben rondgereisd, boeken hebben geschreven of juist hun hele leven in Den Helder zijn gebleven. Niemand wist het toen.

Dat is misschien wel het mooiste van zo’n foto. Je kijkt naar een verzameling levens die nog volledig open lagen. Alle liefdes, teleurstellingen, successen, verhuizingen, verliezen en overwinningen moesten nog plaatsvinden.

Tegelijkertijd besef je dat niet iedereen de finishlijn heeft gehaald. Sommige kinderen op deze foto zijn inmiddels overleden. Sommige veel te vroeg. Dat raakt me, meer dan vroeger. Op een schoolfoto zie je alleen kinderen die lachen naar de camera. Je ziet niet welke verhalen later een gelukkig einde krijgen en welke veel eerder stoppen dan verwacht.

Wat me misschien nog wel het meest trof, is een andere gedachte: wij zijn inmiddels ouder dan onze ouders waren toen deze foto werd gemaakt.

Als kind keek ik tegen volwassenen op alsof zij altijd oud waren geweest. Nu zijn wij zelf die generatie geworden. Zonder dat je het merkt, schuift de tijd je langzaam door naar de plek waar ooit je vader en moeder stonden.

Toch zie ik, wanneer ik naar die ingekleurde foto kijk, vooral de kinderen van toen. Kinderen die niet konden vermoeden dat ze bijna een halve eeuw later via Facebook weer contact zouden hebben. Kinderen die nog geen idee hadden van wat het leven voor hen in petto had.

Misschien zijn onze haren grijzer geworden en onze lichamen wat minder soepel. Maar ergens achter al die jaren zitten die kinderen van 1979 nog steeds op dat grasveld. Wachtend tot de fotograaf eindelijk klaar is, zodat ze weer verder kunnen met kind zijn.