In navolging van het blogbericht van gisteren, betreffende de fermiparadox, wil ik graag ingaan op de vele mogelijke oplossingen voor deze paradox. Deze oplossingen vallen onder vier hoofdcategorieën, welke ik hier nogmaals zal benoemen:

Buitenaards leven bestaat niet en wij zijn alleen in de kosmos.

• De aarde is uniek en is de enige planeet in het universum die levende wezens herbergt. Het is ondanks decennialang onderzoek en speculatie nog steeds niet duidelijk hoe uit levenloze stoffen vanzelf leven kan ontstaan. Misschien moeten er zoveel afzonderlijke factoren samenkomen dat het bijna onmogelijk is dat er spontaan leven kan ontstaan. Mogelijk is de aarde de enige plek in de geschiedenis, waar zich daadwerkelijk ooit leven heeft ontwikkeld.

Buitenaards leven bestaat, maar heeft tot op heden nooit contact gelegd met de aarde.

• Intelligent leven is extreem zeldzaam of wij zijn zelfs het enige of het verst ontwikkelde bewuste leven in het heelal. Het vanzelf ontstaan van leven is uiterst zeldzaam en de ontwikkeling naar intelligente wezens verloopt zeer traag. Intelligent leven bestaat wel, maar is, net zoals wij, nog niet ver genoeg ontwikkeld om andere planeten te bereiken. Het heelal bestaat te kort voor de ontwikkeling van zulk intelligent leven.
• Ander intelligent leven begeeft zich in andere dimensies. De snaartheorie gaat ervan uit dat op zeer kleine schaal de ruimte niet vier-, maar tien-, of zelfs elfdimensionaal is. De zes extra dimensies zijn opgerold, en daardoor niet waarneembaar.
• Er is in het universum iets of iemand aanwezig die intelligent leven opspoort en vervolgens uitroeit als ‘ongedierte’. Alle beschavingen die eventueel in het verleden contact hadden kunnen leggen met de aarde zijn hier aan ten prooi gevallen. Om de een of andere reden is de aarde nog niet opgespoord en is daarom tot op heden nog niet ‘gesteriliseerd’ of is zij nog niet ver genoeg in haar ontwikkeling om de moeite waard te zijn om te worden uitgeroeid.

Buitenaards leven heeft in het verleden of het heden contact gelegd met de aarde.

• Intelligente buitenaardsen hadden in het (verre) verleden contact met ons maar nu (waarschijnlijk) niet meer. Deze contacten waren zo indrukwekkend voor de toenmalige mensen dat ze hen als goden beschouwden en veel mythen en godsdiensten zijn hierop terug te voeren. Wellicht hebben deze goden de vroege mens ook op het spoor van de beschaving gezet en/of hen daarmee geholpen als leraren.
• Intelligent leven vermijdt uit eigen beweging elk contact met ons. Om onbekende redenen of wellicht uit angst voor besmetting met het een of ander. De mens is egoïstisch, en tenslotte niet een van de meest vriendelijkste soorten.

Buitenaards leven is bewust van ons, maar heeft geen interesse of wilt geen contact.

• Buitenaardse intelligentie is allang gearriveerd op Aarde maar om voor ons onbekende redenen kiest het ervoor zich niet openbaar te vertonen. Hun extreem geavanceerde technologie, die het mogelijk maakt om ons te bereiken, maakt het voor hen ook mogelijk om zich onzichtbaar voor ons over de Aarde te bewegen.
• De dierentuinhypothese stelt dat er superintelligent buitenaards leven bestaat dat ervoor kiest om geen contact met het leven op aarde op te nemen om ons ongemerkt te bestuderen of om de menselijk beschaving zo de kans te geven om zich in lijn met zijn eigen natuurlijke evolutie te ontwikkelen.
• De simulatie-hypothese. Een aanverwant, op het eerste gezicht vergezocht, idee is dat het door de mensheid waargenomen heelal deel uitmaakt van een ​​gesimuleerde werkelijkheid analoog aan de schijnwereld zoals getoond in de film The Matrix. De simulatie-hypothese stelt dat een zeer hoog ontwikkelde beschaving deze simulatie, waarin het heelal geen ander intelligent leven kent dan de mensheid, om hun moverende redenen (vertier, wetenschappelijk experiment, andere voor ons niet te vatten redenen) in het leven heeft geroepen.

De Fermiparadox is een paradox waarin de grote statistische waarschijnlijkheid van het bestaan van intelligent buitenaards leven in schril contrast staat met een gebrek aan bewijs daarvoor.

De leeftijd van het universum en het reusachtige aantal sterren lijken aanwijzingen voor de aanname dat buitenaards leven veel zou moeten voorkomen. Tijdens een lunch in 1950 praatte de natuurkundige Enrico Fermi daarover met zijn collega’s, en zou toen hebben gezegd: “Waar zijn ze dan? Als er zo veel buitenaardse beschavingen in de Melkweg zijn, waarom is er dan geen bewijs, zoals sondes, ruimteschepen of radio-uitzendingen?”

Deze eenvoudige vraag Waar zijn ze dan? (of, Waar is iedereen?) is misschien apocrief maar in het algemeen krijgt Fermi de eer voor het op heldere en eenvoudige wijze onder woorden brengen van het vraagstuk van de waarschijnlijkheid van buitenaards leven.

Er is een breed scala van mogelijke oplossingen voor de Fermi-paradox voorgesteld. Al deze oplossingen vallen onder een van de vier hoofdcategorieën:

Een paradox is een ogenschijnlijk tegenstrijdige situatie, die lijkt in te gaan tegen ons gevoel voor logica, onze verwachting of onze intuïtie. Ogenschijnlijk, omdat de vermeende tegenstrijdigheid veelal berust op een denkfout of een verkeerde redenering. Het is ook mogelijk dat de paradox een uitspraak is die verschillende semantische (betekenis) niveaus bevat.

Een beroemde paradox uit de logica is de paradox van Epimenides die in de brief aan Titus geciteerd wordt. Deze luidt (al heeft Epimenides het nooit zo gezegd of bedoeld):

“De Kretenzer Epimenides zegt: “Alle Kretenzers liegen altijd.”

Wanneer we deze uitspraak letterlijk interpreteren, dan is het inderdaad zo dat de uitspraak, die immers gedaan is door een Kretenzer, zichzelf tegenspreekt: de uitspraak zegt van zichzelf dat hij niet waar is, en kan dus niet waar zijn. De uitspraak “Alle Kretenzers liegen” kan onwaar zijn (en dus een leugen) als we aannemen dat Kretenzers soms liegen, echter in dit geval liegen ze dus niet altijd.