Wie over Karpathos rijdt, hoeft niet lang te zoeken naar een teken van hogerhand. Sterker nog, je moet behoorlijk je best doen om er géén tegen te komen. Kerken, kerkjes en vooral kapelletjes staan werkelijk overal. In de dorpen, langs de weg, boven op een berg en soms op plekken waarvan je je afvraagt wie in hemelsnaam ooit heeft gedacht: dát is een handige plek voor een kapel.

Het belangrijkste geloof op Karpathos is het Grieks-orthodoxe christendom. Dat is niet iets wat een slimme reisorganisatie speciaal voor toeristen heeft bedacht om het eiland wat authentieker te laten ogen. Het christendom heeft hier heel oude papieren. Uit de vroegchristelijke periode, grofweg de vijfde en zesde eeuw, zijn op Karpathos resten van ongeveer twintig basilieken bekend. In de omgeving van Arkasa zijn er verschillende gevonden en ook bij Pigadia liggen de resten van Agia Fotini, een vroegchristelijke basiliek. Het geloof zit hier dus al een slordige vijftien eeuwen in het metselwerk.

In 1054 gingen de oosterse en westerse kerk ieder hun eigen weg. Wij in West-Europa raakten vooral vertrouwd met het rooms-katholicisme, terwijl Griekenland orthodox bleef. Toch kom je veel oude bekenden tegen. Agios Nikolaos is gewoon onze Sint-Nicolaas en Agios Georgios kennen wij als Sint-Joris. En dan is er Maria. Of beter gezegd: Panagia, de Alheilige. Die kom je op Karpathos werkelijk overal tegen. Veel kerken zijn aan haar gewijd en haar naam duikt voortdurend op wanneer je over het eiland rijdt.

Maar hoort dat geloof nog wel bij het moderne Karpathos? Volgens mij is het antwoord daarop duidelijk ja, al betekent dat natuurlijk niet dat iedere Karpathiër iedere zondagochtend keurig vooraan in de kerk zit. Religie is hier meer dan alleen kerkbezoek. Het is verweven met families, dorpen, feestdagen en tradities. Kerken zijn vaak gewijd aan een beschermheilige en op de feestdag van zo’n heilige wordt niet alleen gebeden, maar ook gegeten, muziek gemaakt en gedanst. De bekende panigýria zijn daardoor tegelijkertijd religieuze vieringen en dorpsfeesten. Geloof en het gewone leven lijken hier veel makkelijker naast elkaar te bestaan dan wij in het behoorlijk geseculariseerde Nederland gewend zijn.

En dan zijn er dus die kapelletjes. Heel veel kapelletjes. Een flink deel daarvan is verbonden aan families die ze verzorgen en onderhouden. Dat verklaart misschien waarom je ze aantreft op plaatsen waar geen weldenkend mens spontaan zou besluiten: weet je wat hier nog ontbreekt? Een kerk. Wij hebben er inmiddels tijdens onze autoritten aardig wat gezien. Soms groot en indrukwekkend, soms niet veel groter dan een schuurtje, maar bijna altijd witgekalkt en regelmatig op een plek waar het uitzicht minstens zo hemels is als de bestemming.

Ik begin zelfs te vermoeden dat er op Karpathos een bouwverordening bestaat die bepaalt dat wanneer twee geiten langer dan een kwartier op dezelfde plek blijven staan, er een kapelletje tussen moet worden gebouwd. En aangezien er hier óók behoorlijk veel geiten zijn, verklaart dat eigenlijk alles.

Karpathos mag dan smartphones, huurauto’s, wifi en cappuccino’s hebben, het verleden is hier nooit helemaal verdwenen. Het staat gewoon langs de kant van de weg. Met een kruis op het dak, een paar iconen achter de deur en meestal een uitzicht waarvoor zelfs een atheïst heel even stil wordt.