Nederlanden

Ik zat van de week in de trein naar het werk en las iets over het jaar 1648. De Vrede van Münster. Het einde van de Tachtigjarige Oorlog. En dan ineens: de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Zo’n naam waar je makkelijk overheen glijdt, omdat je ongeveer weet wat ermee bedoeld wordt. Maar dit keer bleef ik hangen bij één woord. Nederlanden. Meervoud.

Ik weet natuurlijk dat Nederland ooit uit verschillende gewesten bestond. Dat onze landsnaam daar nog altijd een taalkundig restje van draagt, had ik nooit echt bedacht. De Republiek was geen strak georganiseerd land zoals we dat nu kennen. Het was een verband van gewesten: Holland, Zeeland, Utrecht, Gelderland, Overijssel, Friesland en Groningen. Ze werkten samen, maar ieder had behoorlijk wat eigen macht. Dit waren toen echt de Nederlanden.

Leuker vond ik nog dat het meervoud in andere talen springlevend is. De Duitsers zeggen die Niederlande, de Engelsen the Netherlands, de Fransen les Pays-Bas en de Spanjaarden los Países Bajos. Allemaal meervoud. Frans en Spaans houden het beeld van de Lage Landen keurig overeind. En wij? Wij maakten er op een gegeven moment gewoon een enkelvoud van. Nederland. Kort, praktisch, efficiënt. Heel Nederlands. Waarom meerdere landen noemen als één woord volstaat?

Toch klinkt Nederlanden veel mooier. Groter. Historischer. Misschien zelfs plechtig. Alsof je niet in Almere woont, maar ergens tussen oude gewesten, dijken en vergaderende heren met molensteenkragen. Niet dat ik behoefte heb aan zo’n kraag of een ganzenveer. Maar het klinkt aanzienlijk indrukwekkender dan: ik woon in Nederland.

Daarom pas ik voortaan een kleine persoonlijke correctie toe. Ik woon niet meer in Nederland. Ik woon in de Nederlanden. En als iemand vragen heeft, kan ik het verder aandikken. Ik ben ook geen gewone Nederlander meer. Ik ben een ingezetene der Nederlanden. Alsof ik ieder moment mijn dukaten kan gaan tellen. Daarna naar de Staten-Generaal, om me licht verontwaardigd uit te laten over de handelsroutes naar de Oost.

In het Engels wordt het nog mooier: “I am an inhabitant of these Netherlands.” These Netherlands. Alsof ik persoonlijk een paar gewesten beheer. Niemand zal er iets van begrijpen als ik het echt gebruik. Dat maakt het alleen maar aantrekkelijker. Soms hoeft taal niet efficiënter te worden. Soms mag ze gewoon een beetje pronken.

U mag reageren.