De zomer is nu echt voorbij. Zelfs het zogenaamde nazomeren ligt definitief achter ons. Wanneer ik ’s ochtends in de vroege uren de voordeur achter me sluit om naar het station te lopen merk ik dat het gewoon kouder is buiten. Waar we voorheen nog verwend werden met temperaturen boven de 15 °C, blijft deze de laatste tijd rond de 5 °C hangen.

De periode van in het donker naar het werk gaan en in het donker terug naar huis reizen is aangebroken. Veel mensen worden er niet vrolijk van. Dat merk ik ook wanneer men in de vroege ochtend de trein inloopt. Als een demonstratiesport voor de Olympische spelen rennen mensen naar een vrije zitplaats, zonder enige aandacht aan de medereizigers. Met volle rugzakken worden er hoofden gekegeld en andere voeten vertrapt. Het is frisjes, en dat bedoel ik niet alleen qua temperatuur. Ook fris voor wat de stemming onder de mensen betreft.

Het is nog net niet koud genoeg om de winterjas uit de kast te halen, vind ik, maar ik heb inmiddels wel een vest met capuchon tevoorschijn gehaald. Deze draag ik onder mijn zomerjas. Ik vind het er wel ‘cool’ uitzien. Anderen zullen het misschien sneu vinden: een man die over bijna 2 maanden 50 jaar is, in een hoodie over straat. I don’t care. En dat is een van de weinige leuke dingen van het ouder worden: het kan je in de herfst van je leven niet zo veel meer schelen wat anderen over je denken.

Mensen. Ze zijn leuk. Op afstand. Wanneer je tijdens de zomermaanden op een terrasje zit en je de mensen kunt gadeslaan. Leuk! Het wordt al snel minder wanneer ze met groepen in je directe omgeving en in je nek staan te ademen. Bijvoorbeeld als er maar een treinstel op je traject wordt ingezet. Tijdens de spits. Ik blijf dan glimlachen en vriendelijk. Niemand heeft er iets aan als ik chagrijnig om me heen zit te kijken met de mondhoeken op half zes. Daar word ik zelf ook niet vrolijk van.

Maar sommige mensen hebben het talent om iedere vorm van begrip van hun medemens doen te laten verdwijnen. Dat kan zijn door lichaamstaal of lichaamsgeur. Of gewoon door dom gedrag. Dat gedrag vertaalt zich vaak in lompigheid. Mensen die vergeten dat ze een een rugtas dragen en daarmee meer dan 25 centimeter uitsteken, wanneer ze door het gangpad van de trein lopen en daar menig medereiziger letterlijk voor de kop stoot. Mij is het gelukkig niet overkomen. Ik weet niet of ik dan kalm blijf.

Zo stond ik van de week, onderweg naar huis in een bijna lege supermarkt bij de kassa waar de caissière mijn artikelen niet aansloeg. Op mijn vraag of we ergens op moesten wachten, antwoordde ze: ‘Ja, we wachten op een mevrouw en deze artikelen heb ik al aangeslagen.’ waarbij ze naar een bos wortelen en een pak melk wijst. Ik keek in de winkel en zag verder niemand. Ik kon het niet laten om te vragen of mevrouw misschien een toeristische route had genomen.

Toen de mevrouw tenslotte naar de kassa terugkwam en niets in haar handen bleek te hebben, kwam de zin: ‘Hey, schiet eens op. Je bent niet de enige in de winkel.’ mijn mond uit voordat ik het doorhad. In mijn beleving zeg ik dit soort zinnen altijd met een vrolijke ondertoon en een vriendelijke, brede glimlach. Echter de gezichtsuitdrukking van zowel de caissière als de mevrouw met de lege handen, sprak boekdelen. Wellicht moet ik me binnenkort maar in laten schrijven voor de cursus ‘Hoe zet ik een vrolijk gezicht op.’

 Twee dames zitten op het terras van een snackbar in het overdekte winkelcentrum in Den Helder. Ze genieten met een groot glas witte wijn van het moment. Een van hen heeft een kaassoufflé voor haar op tafel en de ander hapt net uit een broodje kroket. Beide vrouwen zijn duidelijk van middelbare leeftijd. Ze verhullen de leeftijd enigszins met een trendy kapsel: De vrouw met het broodje kroket draagt het haar blond opgestoken, en de ander kastanjerood in een paardenstaart. Met overdadige make-up en jeugdige kleren van een trendy merk lijken ze jong, maar de rimpeltjes en de vermoeide levenservaring in het gezicht verraden dat beiden aardig tegen de 50 jaar zijn.

‘En? Ben je al een beetje gewend aan het idee?’ vraagt de blonde vrouw, nadat ze een hap van haar broodje kroket heeft doorgeslikt.
‘Waar aan?’ vraagt de vrouw en legt haar kaassoufflé terug in het plastic bakje.
‘Dat je volgende week Sarah gaat zien!’
‘Meid, je houdt op hoor!’ Ze schuift haar snack voor zich uit. ‘Ik kan er maar niet aan wennen. Vijf..! Tig..! Ik ben gewoon een oud wijf! Als ik dan aan mijn moeder denk toen zij 50 jaar werd, kan ik alleen bedenken dat zij een oude verlepte heks was. Zo kunnen de mensen toch niet over mij denken? Of wel?’
‘Nee, ‘tuurlijk niet.. Meid, als de mensen weten hoeveel jij al hebt meegemaakt in je leven, dan praten ze wel anders.’
‘Ja, dat is waar.’ Ze hapt van haar kaassoufflé. ‘Nou, hou maar op.’ Ze geeft met haar rechterhand een stopgebaar. ‘Ik heb mijn portie ellende wel gehad. Dat begon vroeger al, in de jaren 80.’
‘Ja joh?’
‘Jazeker. Als pubermeisje heb ik genoeg ellende meegemaakt. Gelukkig heeft muziek een verzachtende eigenschap. Het nummer ‘Don’t Give Up’ heeft me destijds door heel wat moeilijke periodes geholpen.’
‘Ach ja, de Dolly Dots. Ik was ook een grote fan.’
‘Nee doos! Dat nummer van Peter Gabriel en Kate Bush!’
‘Oh ja! Die ook natuurlijk.’
De vrouwen vallen stil. Ze nemen een slok van hun wijn en eten hun snack. Een groepje van 5 jongens loopt luidruchtig de snackbar in. Wanneer ik naar de uitgang van het winkelcentrum loop, blijft het stil op het terras.

Het is een van de laatste kermissen in Almere van het jaar. De kermisattracties staan in een rij tegenover elkaar op het Esplanade, een evenementenplein in het stadscentrum, en aan het Weerwater gelegen. Op deze locatie worden diverse evenementen georganiseerd. Zo ook de Almere City Run, waar ik op hetzelfde plein meer dan eens ben gestart en heb gefinisht. De kermisbezoekers hebben plezier in de botsautootjes en andere wild bewegende attracties. Ook voor de interne mens wordt gezorgd. Suikerspinnen en poffertjes zijn er te koop.

Bij de poffertjeskraam zit een oude man met een -in tegenstelling tot de andere vrolijke kermisbezoekers, chagrijnig gezicht. Ontevreden zit hij naar zijn leeg bordje dat op zijn buik rust, te kijken. Poedersuiker en een plasje vet dat langzaam van het papieren bordje druppelt verraden dat er een flink portie poffertjes op heeft gelegen. Naast hem zit een magere vrouw op haar rollator. Haar haar is dun en hangt onverzorgd in een paardenstaartje. Ze kijkt vermoeid met donkere wallen onder de ogen afwezig voor haar uit.
‘Nou, zo een portie poffertjes zijn tegenwoordig ook zo op.’
De vrouw op de rollator schrikt op en kijkt naar de oudere man.

‘Wat zei je?’ vraagt de vrouw. Met het hoofd schuin op haar linkerschouder kijkt ze de man aan.
‘Dat je tegenwoordig alleen maar kleine porties poffertjes krijgt voor dat geld. Jezus ben je doof ofzo?’
‘Nee,’ fluistert ze zacht en ze glimlacht. ‘Ik zat in gedachten elders.’
‘Ja, alsof je met die rollator zo elders ken wezen met je krakkemikkige poten.’
‘Nou,’ reageert ze, als een kind dat wordt gepest. ‘Jij loopt ook niet zo vlot meer.’
‘En da’s maar goed ook,’ de man verheft zijn stem. ‘Tegenwoordig moet je kunnen hardlopen als je wilt oversteken. En dan die stomme automobilisten die gebaren dat je kan gaan lopen, terwijl je geen voorrang hebt. Steek je over, word je bijna door een andere automobilist overhoop gereden.’

‘Ja, dat is waar.’ knikt de vrouw. Ze haalt een pakje shag uit haar jaszak en rolt er eentje.
‘Natuurlijk is het waar. Ik heb het toch niet tegen de kat zijn viool?’
‘Kalm aan maar.’ gebaart de vrouw. Ze steekt het gerolde shaggie in de brand en geeft deze aan de man.
De man pakt het aan en inhaleert de rook diep in. ‘Ik neem tegenwoordig gewoon de tijd als ik ga oversteken. Dan kunnen ze die zogenaamde beleefdheid in het donker steken, waar de zon niet schijnt.’
De vrouw moet lachen. Haar paardenstaart en schouders lachen schuddend mee.

Beiden staan op om weer verder te gaan. Tegenover restaurant Bobbie Beer lopen ze richting de Mediamarkt. Wanneer ze bij de Koetsierbaan willen oversteken rijden er net een paar auto’s voorbij. Ondanks wat de man eerder stellig voornam, om rustig te blijven wachten, staat hij nu toch met een grimas op het gezicht geërgerd te wachten. De vrouw achter de rollator inhaleert de rook van haar shaggie en blaast deze snel weer uit wanneer de man ineens oversteekt. De blauwe Nissan staat met piepende remmen stil. Met een ‘Rot op, aso!’ steekt de man over. De vrouw kijkt verontschuldigd naar de chauffeur van de Nissan en loopt gehaast achter haar metgezel aan.

Nederland is sinds vorige week weer eens in 2 groepen verdeeld van voor- en tegenstanders. Televisiepersoonlijkheid-van-toen en Tweede Kamerlid voor D66 Pia Dijkstra heeft vorige week met succes een wetsvoorstel binnengehaald met betrekking tot de wet orgaandonatie, waardoor iedere Nederlander automatisch orgaandonor is geworden. Indien je geen donor wilt zijn, dan moet je zelf actie ondernemen. De lakse houding van het volk wordt hiermee aangepakt. Wie niet luisteren wilt, die moet maar voelen.

Het woord doneren komt door deze wetsdoorvoering helemaal niet meer tot zijn recht. Volgende het Van Dale Groot woordenboek betekent het woord doneren niets meer dan schenken. Hiermee is in de betekenis van dit wetsvoorstel het woord doneren niet van toepassing en moeten we, wanneer het wetsvoorstel is goedgekeurd spreken over orgaanverplichting. En dat is wat bij heel veel Nederlanders steekt: de verplichting. De Nederlanders laten zich niet zomaar tot iets verplichten.

Verplichtingen zijn zaken waar men in Nederland rode vlekken in de nek van krijgt. Dat merk je ook wanneer een comité inzake uitbanning van rassendiscriminatie van de Verenigde Naties van mening is dat een eeuwenoude traditie sinds een paar honderd jaar niet meer van deze tijd is, en afgeschaft dient te worden. Aanvallend en agressief reageert men op de verplichtingen. Als het dan zo nodig moet, dan moet het wel zo zijn dat wanneer iemand besluit geen donor te worden, die persoon ook geen recht heeft op een orgaan wanneer zijn eigen organen niet langer functioneren.

Dat zei een medereiziger van de week in de trein tegen zijn reisgenoot. Een opmerking als deze lijkt me nogal kort door de bocht. Dat staat gelijk aan wanneer een wandelaar die niets geeft aan een goed doel als het Rode Kruis, hiermee zijn recht verspeelt op het doorprikken van zijn blaren bij de Vierdaagse van Nijmegen. Het is wellicht een stom voorbeeld, maar de argumentatie om iemand organen te weigeren is dan ook hartstikke idioot. Wanneer iemand ervoor kiest om zich uit te schrijven als orgaan’donor’, is het ongrondwettelijk om deze te negeren wanneer de persoon een nieuw hart nodig heeft.

Na een nacht van hazenslaapjes, snel opstaan en nog sneller naar het toilet rennen aan boord van ons tijdelijk verblijf op het cruiseschip Monaco, dat in Luxor aan de oever van de Nijl ligt, is de volgende ochtend een bezoek aan de plaatselijke apotheek de hoogste prioriteit. Diarree is nooit leuk. Zeker niet op vakantie. De andere medereizigers die de dag ervoor ook hadden genoten van een warm kopje koffie delen onze voorkeur van een bezoek aan de apotheek. Gelukkig is er een apotheek bij het parkeerterrein van Karnak, het tempelcomplex in Luxor.

Nadat we in half Engels, met handgebaren en bijgeluiden, duidelijk maken welke medicijnen we nodig hebben, begrijpt de apotheker precies welke pillen we wensen en dan is het juiste medicijn al snel aangeschaft. We zijn zeer waarschijnlijk niet de eerste toeristen in zijn tokootje. Dat wondermiddelen daadwerkelijk bestaan weet ik sindsdien. Binnen een half uur zijn de darmen weer tot rust gekomen en kunnen we heel relaxt doorgaan met de excursie in Karnak. We krijgen weer mooie, duizenden jaren oude dingen te zien.

Hoge zuilen vol hiëroglyfengraffiti herken ik uit de film The Spy Who Loved Me van James Bond. Het is grappig te ontdekken dat wat in de film allemaal op een locatie lijkt te zijn, in werkelijkheid honderden kilometers uit elkaar blijkt te liggen. In één achtervolgingsscène word je ‘The Best of Egypt’ voorgeschoteld. Nadat we alles in de tempel hebben mogen bewonderen en genoeg foto’s op de digitale schijf hebben vastgelegd keren we terug naar de bus voor een volgende excursie. En daar waar wij gaan, gaan ook de plaatselijke ondernemers, want iedere Egyptenaar heeft wel iets te verkopen. Het liefst voor harde cash.

Ik had me de eerste dag al voorgenomen geen Egyptische prullaria van de plaatselijke, ongure ondernemers aan te schaffen, maar dat voornemen blijkt een uitdaging te zijn. Overal waar toeristen een bezienswaardigheid mogen aanschouwen worden deze in een soort van fuik opgevangen zodat ze dwingend langs de diverse verkoopkraampjes moeten lopen. Een eerste keer is dit ergerlijk. Later is het irritant. Tijdens een laatste excursie bij een bezoek aan de tempel van Edfu vraagt een plaatselijke standhouder naar mijn naam. Zonder er bij na te denken zeg ik mijn naam en loop ik door.

De tempel is wederom schitterend. Ik heb geen spijt van deze vakantietrip. Het reizen over de Nijl is heel relaxt en comfortabel. Het enige minpuntje van deze rondreis zijn de opdringerige Egyptenaren. Nadat we ook van deze tempel alle beelden en bouwstenen hebben gefotografeerd, keren we terug naar de bus. Bij het parkeerterrein staat de plaatselijke standhouder, die eerder naar mijn naam vroeg, me op te wachten. ‘Dray! Dray! Beautiful statues for you, Dray!’ Ik wil helemaal niets kopen, maar wanneer ik nu thuis, in Nederland op de schoorsteenmantel de Egyptische kat zie staan, weet ik dat het me niet is gelukt om de ondernemer te ontlopen.

Dankzij de dagelijkse herinneringen op Facebook werd ik geattendeerd op de vakantietrip die Edo en ik deze week precies 4 jaar geleden hebben ondernomen. Geholpen door het warme zomerse weer van de afgelopen dagen kwamen de herinneringen van ons bezoek aan het Afrikaanse land levendig naar boven.

In de middag van 7 september 2012 vlogen we samen met andere vakantiegangers per vliegtuig naar het vliegveld van Luxor om er een Nijlcruise te ondernemen. De warme temperaturen van de afgelopen dagen vallen in het niet bij de warmte die we na een vlucht van 5 uur mochten ervaren op de landingsbaan op vliegveld van Luxor: we dachten dat we in de warmtestroom van de vliegtuigmotoren stonden, maar deze hitte bleek normaal om 11 uur ‘s-avonds in de woestijn nabij Luxor.

Egypte is een mooi land, met de wereldbekende rijke historie. Helaas ligt door de economische crisis het toerisme al een paar jaar op zijn gat en zijn de inkomsten van de gemiddelde Egyptenaar naar beneden gekelderd. Om te overleven is de Egyptenaar afhankelijk van de uitgaven van de weinig toeristen. Dit maken ze meer dan duidelijk door constant de hand op te houden en het woord bakshish (fooi) te roepen. Als toeristengroepje zijn het vaak de handen van de Egyptenaar die je het eerst ziet wanneer je bij een tempel uit de bus stapt.

Al op de eerste dag maakten we een klassieke toeristenfout. Nadat we in de ochtend, nog voor 7 uur, al in de Vallei der Koningen geopende graven bezochten, gingen we later per bus naar een  lokaal winkeltje waar voor de ingang, in de schaduw, enkele toezichthoudende Egyptenaren om een hardwerkende beeldhouwer stonden te roken. Na een korte uitleg over wat de rokers dus niet uitvoerden, werden we weldra het winkeltje ingestuurd. Hier werd ons naast stenen prullaria ook koffie en thee aangeboden. Ik had met deze warmte geen zin in te zoete thee en koos samen met een paar anderen uit ons toeristengroepje voor een gezellig ouderwets bakkie koffie. Edo ook. Laat in de middag werd me al snel duidelijk dat deze keuze niet de juiste was geweest.

In Egypte wordt thee met gekookt water getrokken, en koffie alleen met heet water beschonken. Op het internet wordt iedere potentiele toerist naar Egypte gewaarschuwd om alleen water dat gekookt is te drinken. Het is geen verrassing om u te vertellen dat mijn darmen, later op de dag, heel onrustig werden. ’s Avonds, na het diner in het restaurant, heb ik bijna de hele avond met krampen op het toilet gezeten. Edo deed een paar uur later solidair mee, en zo renden we om de beurt naar het toilet in onze kajuit. In de aangrenzende hutten van onze medereizigers hoorden we om de paar minuten een toilet doorgespoeld worden. We waren niet de enigen met onrustige darmen en een onrustige nacht. Gelukkig is gedeelde smart, halve smart.